Ayacucho - De Hoek van de Doden

Dat wisten we op de dag dat we ’s ochtends vroeg in Ayacucho aankwamen natuurlijk nog niet, hoewel het feit dat Geertje de enige in de bus was die het de hele nacht bloedheet had, misschien wel een slechte voorbode was. Maar goed, slapen hebben we in de bus goed gedaan en het ontbijtje die ochtend bij het hotel wekte nog niet de schijn dat ik één dag later alleen op pad zou gaan en ook terwijl we met Guus en Sophie videobelden, wees nog niets op een aanstaande diarree-aanval. Sterker nog: ik was degene die vandaag af en toe weer wat buikkrampen voelde, maar de poep bleef goed, dus er was niks aan de hand. Het klinkt aannemelijker dat het de pizzapunt was die Geertje in een doggybag vanuit Huacachina had meegenomen die ze bij het verlaten van de bus verorberde, maar weten zullen we het niet. De Hoek van de Doden, zo luidt de vertaling van Ayacucho. Waarom de stad zo heet, daar kom ik later nog op terug, maar laat dat stukje met ‘doden’ ons maar even bespaard blijven, alsjeblieft.

En dat nog wel op Eerste Paasdag. Oftewel Pascua in Peru. Ze hebben hier geen Tweede Paasdag, maar die Semana Santa, de Heilige Week, waar ik het in de vorige blogs over had. En Ayacucho? Het blijkt zo te zijn dat dit dé belangrijkste stad van heel Peru is als het om Semana Santa (de Paasweek dus) gaat en vanuit het hele land trekken mensen naar Ayacucho om hier Pasen te vieren. Daar dachten wij even mooi deel van uit te gaan maken, maar blijkbaar is er hier op de zondag niet zo veel meer te beleven. Van zaterdag op zondag is in de nacht de laatste ceremoniële activiteit: dan gaat men hier zowat de hele nacht door met als hoogtepunt de Processie van Jezus Christus vroeg in de morgen, nog voor zonsopkomst. De hele stad gaat de straat op terwijl er een enorme anda (een gigantisch, rijk versierd draagplatform vol brandende kaarsen) door honderden mensen door de stad gedragen wordt. Een uniek fenomeen. Maar dat zien wij niet. Er reden alleen nachtbussen van Ica naar Ayacucho, dus overdag konden we de reis niet maken en om onze (schoon)moeder Anita een dag eerder maar lekker in Huacachina te laten staan, vonden we ook niet het beste idee van de wereld.

Daarna valt ons oog op de balkons en die ballustraden die de huizen naast het Plaza de Armas versieren. Vier van die balkonnetjes bevatten namelijk ook terrasjes! Nou, idyllischer dan dat ga je het niet krijgen met dit sfeervolle plein als achtergrond. Via een tourbedrijfje waar we alvast een halve dagtour voor morgen boeken, gooien we zes bij het derde terras (de andere terrasjes zaten vol) en inderdaad: we hebben toch weer een pareltje van een dinerplek binnen weten te hengelen. We voelen ons net Spaanse conquistadores (maar dan wel de vredelievende soort) terwijl we een Cusqueña drinken met de eeuwenoude gebouwen en straten op de achtergrond. Het eten is ook weer geweldig: we delen een kwart kip en een stuk of 12 tequeños. Tequeños, het volgende fenomeen van de Peruaanse keuken. Gefrituurd deeg gevuld met kaas. Lijkt op loempia, maar dat is het dus niet. Evenals een loempia wel weer mega lekker. Net als de sausjes die we erbij geserveerd krijgen.

We besluiten een filmavondje te doen want morgen hebben we een drukke planning. We hebben één dag in Ayacucho want in de avond nemen we alweer een nachtbus naar Cuzco, maar die avond willen we ten volste benutten. De reizigerswereld in Peru ligt namelijk te slapen, want waar Huaraz eerder ook al de Intertoys-vergelijking mocht genieten, zouden we van Ayacucho datzelfde kunnen zeggen. Hier is ONWIJS veel te doen! En wij hebben maar één dag gepland… als we ooit terugkomen in Peru, dan gaan we sowieso terug naar Ayacucho en dan boeken we met gemak een week in deze stad. Die beslissing hadden we al gemaakt voordat we wisten dat het noodlot vannacht toe zou slaan en Geertje in de ziekenboeg zou belanden. Je weet het al uit de inleiding: buikkrampen, diarree en een pijn zoals ze die nog nooit heeft gehad. Helaas ga ik die dag erna er in m’n eentje op uit, want Geertje heeft het ziek zijn van me overgenomen en zal de hele dag niets anders zien dan de vier muren van de slaap- en badkamer. Natuurlijk is er nog even twijfel als ik opsta om te gaan, want je wilt het liefst voor de ander zorgen, maar we hebben het er al vaak over gehad: als er één ziek is, mag de ander gewoon op pad.

Even later zit ik in een grote 7-persoons SUV vol Peruanen. Ik zei het al eerder: witte toeristen vinden in Ayacucho is makkelijker gezegd dan gedaan. Gelukkig blijkt één van de Peruanen een halve te zijn: een Amerikaan wiens ouders in Ayacucho wonen en toevallig voorziet deze kameraad z’n ouders vandaag van een bezoekje. Als het Spaans me vandaag te veel wordt, heb ik in ieder geval een vertaler aan m’n zijde. Na een kort ritje met een vertraging van vijftien minuten door een stel boeren die met hun stieren worstelend de straat oversteken, stappen we uit bij Cañones de Qorihuillca (spreek dat maar eens uit), een op het eerste gezicht weinig opzienbarende kloof ergens in het gebergte rondom Ayacucho. Wanneer we met z’n allen dichterbij komen, kan dat stukje ‘weinig opzienbarend’ al vrij snel plaats maken voor termen als ‘angstaanjagend’ en ‘huiveringwekkend’. Ik kijk 45 meter recht naar beneden. Nou ja, je hoeft daar niet in, toch? Jawel, we gaan abseilen.

Ik ben dolgelukkig dat ik op deze prachtige plek ben geweest, maar toch is het jammer dat ik dat niet met Geertje heb mogen delen. Maar dat is wat het is: als de één ziek is, hoeft de ander daar niet door geremd te worden. Da’s de afspraak die we hebben en dat Geertje er in Lima in haar eentje op uit ging, vond ik ook prima. Met worstelende gedachtes maak ik nog een wandelingetje door het centrum van Ayacucho, waar ik pardoes stuit op de dubbelganger van de Arc de Triomphe van Parijs. Een beeldschoon bouwwerk doemt in de verte achteraan een zijstraat van het Plaza de Armas op en nabij dit creatieve, rood-witte staaltje architectuur, wandel ik door een bruisende Quechua-markt waar het een chaos is van mensen uit Ayacucho en de Quechua uit de omgeving. Hoe die boog heet? Arco del Triunfó. Niet de winnaar van de originaliteitsprijs als je het mij vraagt.

En die allerlaatste veldslag tussen 6000 Zuid-Amerikanen en 9000 Spanjaarden vond plaats op deze hoogvlakte. De Pampa de Quinua. Ook als je niet van geschiedenis houdt, is die Pampa de Quinua de moeite waard om te bezoeken. We zitten immers op 3396 meter hoogte, dus de bergen die om je heen uit de grond schieten bezorgen al een natuurlijke schoonheid waar je u tegen zegt, maar als je dan ook nog zo’n open grasvlakte hebt en je dus eindeloos weg kunt kijken, dan wordt je netvlies toch wel heerlijk in de watten gelegd. In het midden van die Pampa staat een 44 meter hoge Obelisk, als monument ter herdenking aan die allerlaatste veldslag. Statig en vorstelijk en honderden meters voordat je ernaast staat, zie je ‘m al. Die slag kwam dus als de Slag bij Ayacucho bekend te staan. Gek, want Ayacucho bestond toen nog helemaal niet. Toen heette het nog Huamanga. Bolívar besloot na de slag de naam van de stad Huamanga te veranderen in Ayacucho. De Hoek van de Doden, ter nagedachtenis aan wat er hier allemaal gebeurd is. Zo, dan hebben we die naam ook weer verklaard. Ik ben in ieder geval blij met de naamswijziging, want anders was dit de vierde van tot dusverre zes Peruaanse blogs over plaatsen die met Hua beginnen.

Maar even naar die obelisk: 44 meter hoog, omdat Peru 44 jaar voor onafhankelijkheid tegen de Spanjaarden gevochten heeft. Eindigend met de Slag bij Ayacucho in 1824, beginnend bij de opstand onder leiding van Túpac Amaru II in 1780. Ja, Túpac. Tupác Amaru I was de laatste leider van het Inca-Rijk en Tupác Amaru II was eigenlijk gewoon een gast die het wel toepasselijk vond om zichzelf in de naam der onafhankelijkheid naar die Inca-leider te vernoemen. En ja, die Amerikaanse rapper Tupac heeft zich daar weer naar vernoemd. Het kroegfeitjesgehalte van deze blog heeft alweer de dichtheid van mensen in een NS-trein tijdens de spits.