Het is een raar gevoel als we weer bij de grens staan. Een Frans meisje naast me laat haar paspoort bestempelen met een Boliviaans exitstempel. “May 8th in, may 8th out”, lacht ze. Het is ook een ridicule, clowneske situatie. In de bus wordt er veel gelachen. Pas bij de terminal in Puno nemen we afscheid van Nathan en Britt. Hoewel er gelachen wordt, is er ook buikpijn. Nee, geen parasiet of salmonella, maar een gevoel van verlies. Alsof je afscheid moet nemen van je vakantieliefde of zo. Bolivia staat al zo’n tien jaar fier bovenaan mijn bucketlist en in mijn enthousiasme heb ik Geertje meegenomen. En nu we daar eindelijk zijn, na duizenden verhalen en evenzovele foto’s op reiswebsites om van te watertanden, moeten we na één stop alweer gedag zeggen. Door overmacht. Door een clown aan de macht die water in de benzine gooit. En eigenlijk ook door een gek met te veel macht die random landen aanvalt. Door mensen die branden aansteken, maar weglopen als er geblust moet worden.
Het waren frustrerende dagen, maar we weten ook te relativeren. Voor ons was het ongemak. Bij vlagen was het zelfs beangstigend. Maar voor veel Bolivianen is het een kwestie van een laatste noodkreet om te overleven. Dan valt ons ongemakje in het niet. Het is belangrijk om dat te blijven zien, want de wereld draait niet om mij of om Geertje. Dan is onze nacht aan onduidelijkheid maar een gebroken nagel ten opzichte van de problemen waar de geweldige mensen uit Bolivia mee kampen. En oprecht, lezers, denk nu niet door ons verhaal over die blokkade dat Bolivia zo onveilig, want dat is het niet. Of dat de mensen afschuwelijk zijn, want in die paar dagen buiten de roadblocks hebben we de mooiste mensen ontmoet. Lief, behulpzaam, open en attent. En daarom weten we dat we ooit nog terugkomen. Want een land dat op nummer één staat van de bucketlist, mag niet door het eerste het beste scheetje van die lijst verdwijnen.
Maar het blijft een hard gelag. La Paz lijkt ons zo’n ongelofelijk gave stad. Je kunt er mountainbiken op een zandweg langs de afgrond. Je hebt er maanlandschappen op een steenworp van de stad. Er is een markt waar spullen voor hekserij worden verkocht. Het openbaar vervoer wordt geregeld door kabelbanen. Als kers op de taart zouden Geertje en ik drie dagen uit elkaar gaan. Ik heb namelijk heel erg de ambitie om een keer een écht hoge berg te beklimmen. Een zesduizender, wel te verstaan, en laat La Paz in Huayna Potosí nou net een berg hebben die aan alle criteria voldoet om eens lekker buiten die comfortzone te gaan, drie dagen jezelf he-le-maal naar de klote helpen om op 6088 meter bij een gevoelstemperatuur van -20 de zon op te zien gaan. Geertje had ik van m’n lang zal ze leven niet die bult op gekregen. Maar als de één iets niet wil, mag de ander alsnog. Zo wil ik geen Spaans lessen volgen, maar Geertje wel. Geertje zou buiten haar comfortzone Spaanse les gaan volgen en zelfstandig die drie dagen wat rond wandelen. Ze kan het Spaans al steeds beter en even terug in de schoolbanken zou het haar misschien zelfs lukken om hier en daar een gesprekje te voeren. En dan de rest van Bolivia… de dinosaurusfossielen in Toro Toro, de beste plek om wilde jaguars te spotten ter wereld in Gran Chaco de Kaa-Iya, de actieve mijnwerkers in Potosí (heel ver van die berg Huayna Potosi verwijderd, maar toch verwarrend genoeg dezelfde naam), de andere hoofdstad van het land, Sucre (kan ik weer een leuk verhaal over twee hoofdsteden in één land níét vertellen) en natuurlijk de klapper: de zoutvlaktes van Uyuni. Als ik nog maar één nieuwe plek in de hele wereld zou mogen bezoeken, dan zou het Uyuni en haar zoutvlaktes zijn. Dat is niet de emotie van het moment die spreekt, maar dat zeg ik al zeker acht jaar. En al deze plekken, kunnen we nou niet bezoeken. En dat doet toch pijn. Dat moeten we uitstellen. Of… toch niet?
Een brandend lampje boven onze hoofden
We hebben een nieuw plan. We reizen door naar Noord-Chili. In Puno kunnen we meteen de nachtbus pakken naar grensstad Tacna, maar dertig minuten voor aankomst in Puno besluiten we een nachtje te boeken in Puno om dat nieuwe plan van ons wat meer uiteen te zetten, goed bij te slapen na die gebroken nacht én te bedenken hoe we de laatste maanden van onze reis gaan invullen. Bolivia is namelijk het goedkoopste land dat op onze planning stond, maar Chili is daarentegen het duurste land van Zuid-Amerika. Dan moeten we dus weer slim gaan reizen en omdat Noord-Chili nog niet op de planning stond, hebben we geen idee wat we er kunnen doen. Om dat uit te zoeken zitten we liever een dagje in het goedkopere Puno. Dus dat is wat we doen. Op de kaart zien we Arica liggen, een stad nét over de grens en we willen vandaar naar San Pedro de Atacama reizen, een magisch mooie plek in de noordelijke woestijn van Chili nabij het drielandenpunt tussen Chili, Argentinië en, jawel, het zo door ons bewierookte Bolivia.
En als we daar zijn kunnen we nog steeds naar Bolivia. Tuurlijk, plekken als Toro Toro en ook La Paz zullen dan misschien alsnog geschrapt moeten worden, maar het gros van de Boliviaanse hoogtepunten ligt in het zuiden, net over de grens bij San Pedro, en gezien de dynamiek van de Zuid-Amerikaanse politiek kan er over twee weken opeens heel veel veranderd zijn. Charles (de Fransman die naar La Paz is verhuisd die we vier maanden terug tijdens het duiken in Panama ontmoetten) geeft aan dat de situatie rondom zijn woonplaats heel onzeker is. Ook Geertje heeft contact. Met iemand van de ambassade die in Bolivia zit (wél een behulpzame deze keer, in tegenstelling tot de online-pannenkoeken waar we eerder contact mee hadden). We ontdekken via deze meneer dat de keuze die we hebben gemaakt om het land te verlaten, echt de juiste is. Op een dezelfde route zijn autoruiten ingegooid en op weer een andere route is een taxichauffeur in elkaar geslagen. De binnenlandse routes zijn dus té gevaarlijk aan het worden en we zijn gerustgesteld dat we de keuze hebben gemaakt om terug te gaan naar Peru. Het reisadvies voor Bolivia zal over twee dagen gaan veranderen, wordt ons gezegd door de beste man, en wel vooral rondom de regio La Paz. Niet in de rest van het land, want daar zijn de protesten honderd keer minder erg. Het zuiden schijnt nog altijd prima te bereizen te zijn omdat het gros van de problemen zich richt op de zittende regering in La Paz. Hoop doet leven. We keren ooit terug in Bolivia en wie weet is dat wel eerder dan gedacht. En na een beetje googelen met de zoekterm Noord-Chili, ontdekken we dat het, ondanks de duurdere prijzen, helemaal geen straf is om door dit stukje aarde te reizen. Alle keuzes die je maakt, leveren weer situaties op die je anders nooit meegemaakt zou hebben. Dat zal ook nu zo zijn. We beginnen weer wat op te fleuren, zelfs nadat we afscheid genomen hebben van Nathan en Britt.
Terug in Peru
We zijn dus weer in Peru. Een dagje Puno, voordat we naar Tacna en vervolgens Arica reizen. Drie blogs terug zei ik nog dat ik 301 redenen kon bedenken om ooit weer terug te keren in Peru. Deze reden had ik daar nog niet bij bedacht en als je ons had verteld dat we zó snel weer terug in Peru zouden zijn, dan had ik je een taart in het gezicht gegooid. We kunnen in ieder geval flexen met het gegeven dat we twee keer in Peru zijn geweest. Dat zijn er ook niet veel die dat kunnen zeggen.
We hebben hetzelfde hotel als de eerste keer in Puno, maar wel een ander kamernummer deze keer. Geen 301 dus. Het is al tien uur geweest, dus halen we salchipapa’s die we op onze hotelkamer opeten. Of ja, ik. Geertje neemt één hapje en heeft daarna geen trek meer. Haar darmen moeten nog wat bij komen en de honger is al verdwenen zo laat op de avond. Even later sluiten de oogluiken al vroeg want na die gebroken nacht op de weg naar La Paz in combinatie met een uur tijdsvervroeging, zijn we zo kapot als een katholieke kerk tijdens de beeldenstorm.
Administratie
En dan is het plannen geblazen. Kwaliteit vind je soms op onverwachte plekken, want in de winkelstraat van Puno vinden we een goed verstopt koffietentje met de lekkerste koffie aller tijden en wifi van een kwaliteit die je alleen op de Zuidas zou verwachten. Zou je van de buitenkant niet gezegd hebben, maar dat maakt ons administratieve dagje er wel een heel stuk makkelijker op. We hebben een plan; het moet alleen even wat concreter. Chili is duur, Bolivia is goedkoop. Ruimte in het budget door Bolivia skippen, maar ruimte minder door Chili. En dan willen we als het kan, tóch nog even terug Bolivia induiken.
Hoewel we dus wat opgefleurd zijn en bijgeslapen hebben, is de zin in Chili nog niet zo groot. Het is een beetje flauw en er is geen Chileen die daaraan schuldig is, maar het is gewoon zo. Normaal gesproken hebben we onwijs veel zin in het ontdekken van een nieuw land, maar de teleurstelling van Bolivia overheerst nog te veel. Echt, we hadden er zo'n ongelofelijke zin in, ook al weten we dat er nog een kans is dat we snel terugkeren in Bolivia. Het voelt als een teleurstelling, als een verlies, hoewel we weten dat de keuze om Bolivia te laten liggen de juiste en de veilige keuze was. Het voelt als falen, hoewel we er alles aan gedaan hadden en hoewel het eigenlijk niet anders was. En van dat gevoel is Chili een beetje de dupe geworden. Maar goed, tegelijkertijd weten we ook dat we, als we er eenmaal zijn, er weer een ongelofelijke tijd gaan hebben.
Een middagje plannen is een prima remedie tegen de aanvankelijke Chili-aversie. Het gebied dat tussen de grens van Chili en Peru ligt tot aan het gebied dat grofweg het drielandenpunt tussen Bolivia, Chili en Argentinië vormt, was voor ons nog volledig onbekend terrein, maar na wat googelen en wat onderzoek gedaan te hebben, blijkt de regio zoals ik zei prachtig te zijn. Noord-Chili is een onherbergzame woestijn, maar door de hoogteverschillen wel één van 's werelds mooiste woestijnen. Zeker wanneer we ontdekken dat bijna unaniem geadviseerd wordt om deze regio op onze favoriete manier te verkennen: per huurauto. We gaan dus een bypassoperatie doen. De ader die door Bolivia loopt zit verstopt, maar Noord-Chili biedt uitkomst als onze omleiding.
De stad Puno
Nikkei…. Kennen jullie het nog? De Japans-Peruaanse fusion-keuken? Inmiddels Geertjes favoriete keuken. Toen de beslissing was gemaakt om nog één nachtje in Puno te slapen, had Geertje haar zinnen op één ding gezet: een nikkei-restaurant. Rond 13:00 geeft Geertje er de brui aan in dat café. Ze moet en zal vandaag Peruaanse sushi gaan eten! Ik heb nog geen honger, omdat ik in m’n eentje heb ontbeten bij het hotel. M'n wederhelft heeft dus wel wat ruimte over in de maag, maar als ze appt dat ze ronde één al naar binnen heeft gewerkt, begint mijn maag ook te knorren. Ik zwicht ook!
Puno is verder geen heel erg boeiende stad. Buiten dat Tititacacameer dan, maar dat meer hebben we intussen wel gezien en de zin om erheen te lopen is er dan ook niet echt. Wel maken we even een klein stadswandelingetje. Na een paar straatjes, het leuke centrale plein en een vrouwtje dat hondsvals zingt, maar hier anderhalve week geleden óók al zat (ze is wel enorm aandoenlijk, dus Geertje geeft wat kleingeld), hebben we het wel gezien. We gaan terug naar ons koffiebarretje. Ik bestel een maracuya-cocktail (eigenlijk gewoon passievrucht, maar in het Spaans heet-ie zo) en Geertje neemt een koffietje, want om 18:00 krijgt ze een inkakker van jewelste. Die werkt gelukkig.
Die avond gaat ons plan in werking gezet worden. Geertje haalt nog tien rolletjes bij de nikkei (ze begint verslaafd te raken) om zo afscheid te nemen van Peru en we reizen met de nachtbus naar grensstad Tacna, een steenworp van de Chilenen verwijderd. De nachtbus die we nemen vertrekt pas laat en we slapen er matig. Dan dringt het ook tot ons door dat dit wellicht de laatste nachtbus van de hele reis zou kunnen zijn. We zijn er inmiddels over uit dat we in Chili een auto gaan huren en als we later in Argentinië komen, zullen we dat ook doen. Met de vrij aannemelijke kans dat Bolivia de komende twee/drie weken nog net zo’n chaos blijft zoals het er nu is, kan dit zomaar eens onze laatste nachtbus worden. We slikken en halen even diep adem. Gelukkig krijgen we voor de gelegenheid voor het eerst een dekentje in de nachtbus, maar zo komt het einde van de reis en de vlucht terug naar Nederland opeens wel héél dichtbij!
Maar daar hebben we nog geen zin in. We stappen om zeven uur ’s ochtends over – de nachtbus arriveert twee uur te vroeg (zes uur, dus nog minder slaap) – op een colectivo die ons de grens over moet brengen. Een jonge vrouw met een typische, pittige, niet-fokke-met-mij latina-uitstraling is vandaag ons baken van hoop bij het oversteken van de grens. Geertje ontdekt nog wat cocasnoepjes in haar rugzak en mikt ze net op tijd snel in de prullenbak. Pfieuw! Goed dat Geertje dit gecheckt had, want je mag dat spul dus absoluut niet de grens mee overnemen. Voor mij loopt de grensovergang verder soepel, maar Geertje raakt zoals we van d’r gewend zijn nog even finaal de weg kwijt. Ze steekt lopend de grens over naar Chili, laat keurig haar bagage over de loopband met röntgenscanner gaan (er zijn veel invoerregels in het smalste land van Zuid-Amerika), krijgt een akkoord om Chili in te gaan, maar neemt de verkeerde afslag en loopt zo weer terug naar Peru. Even voor jouw beeld: we zitten met een man of dertig in die bus en IEDEREEN loopt goed. Geertje is de enige die het voor mekaar bokst om van Peru naar Chili en dan weer terug naar Peru te lopen! De Chileense douaniers kunnen er gelukkig wel om lachen en vragen zich af wat ze in hemelsnaam aan het doen is. Gooi die rugzakken nog maar een keer op de securityband en dan doen we gewoon net alsof je twee keer het land betreedt. Hoe het ook zij, wij zijn in Chili. En Geertje ook.
Reactie plaatsen
Reacties
Weer fijn dat het rustig daar. Nu lekker met je wagentje lekker rond toeren
Ja Geertje, zo kan ik ook zeggen dat ik 3 keer in Peru ben geweest en 2 keer in Chili....en, en, en...
Ook nu ben ik via app weer een paar stappen verder en ik ben nu niet alleen jaloers op Peru, maar ook op het mooie in Bolivia en nog meer op Chili!!!! Kanonnen!! Ik snap dat je nog niet aan thuis wil denken, maar vergeet niet dat je deze herinneringen voor eeuwig met je meeneemt.
-X-
Gelukkig alles weer in rustig vaarwater! Veel geregel en grote wijziging wat de reisplannen betreft, maar gelukkig realiseren jullie je toch wel dat, ondanks de teleurstelling dat je (waarschijnlijk) niet in Bolivia komt, je moet voorstellen wat je allemaal WELgezien en beleefd hebt. Op naar het volgende avontuur in Chili!!
Fijn dat jullie beiden zo flexibel kunnen zijn om een lang gekoesterde wens opzij te zetten en er een nieuwe uitdaging voor aan te nemen. Ben benieuwd hoe chili gaat zijn. Rijd voorzichtig Niels en laat Geertje niet achter het stuur! Die zit in no time weer in Peru! Houdoe😘
Mooi dat je het kunt relativeren! Manifesteren dat het ooit rustig wordt in dat land… dat zal toch een keer gebeuren.
Wat goed, Geertje, dat je Spaanse les gaat volgen! 💪🏼 Wat een leuke kopjes trouwens, met Puno, Peru erop.
Stel je eens voor dat je die cocasnoepjes had meegenomen, dan was de blog ineens een stuk langer geworden 😂. Of misschien had je hem zelfs in twee delen moeten opsplitsen!